Choć polskim przedsiębiorcom nie brakuje pomysłów na biznes, to jednak statystyki pokazują, że tylko niespełna połowa nowych firm jest w stanie utrzymać się na rynku dłużej niż kilka lat. Za taki stan rzeczy odpowiadają problemy z kontrolowaniem wydatków, a także trudności ze znalezieniem sposobu na finansowanie nowej działalności. Dlatego za cel niniejszego artykułu postawiliśmy sobie przedstawianie dostępnych możliwości pozyskania kapitału na jej rozwój, a także wyjaśnienie, czym jest startup.

Wiele kreatywnych osób wpada na ciekawe pomysły biznesowe, które są według nich w stanie zrewolucjonizować daną dziedzinę życia, a nawet oblicze całej ludzkości. Większość z tych pomysłów jest faktycznie genialna, rewolucyjna, a przy tym ma potencjał, by generować ponadprzeciętne zyski. Niestety z drugiej strony, część spośród tych interesujących i dobrze zapowiadających się rozwiązań w ogóle nie jest wcielana w życie. Wynika to z faktu, że ich autorzy mają jeszcze większe trudności z pozyskaniem niezbędnego kapitału na start, niż przedsiębiorcy otwierający „zwykłe”, sprawdzone rodzaje biznesów. Zanim omówimy jednak sposoby finansowania startupu, przyjrzyjmy się bliżej temu, co właściwie kryje się pod nazwą takiej działalności.

Czym jest startup?

W praktyce, określenie „startup” funkcjonuje od niedawna i nie doczekało się jeszcze jednej, uniwersalnej definicji. Jedna z tych najpopularniejszych i zarazem chyba najlepiej odzwierciedlająca ideę takiej działalności głosi, że jest to „instytucja stworzona w celu budowania nowych produktów lub usług w warunkach skrajnej niepewności”. Mowa tu zatem o podmiotach, które wyraźnie różnią się od firm zajmujących się zwykłymi, dobrze nam znanymi rodzajami działalności. Podmioty te, podejmują się wyłącznie innowacyjnych przedsięwzięć, które w sposób odkrywczy podchodzą do zaspokojenia danej potrzeby konsumenckiej. Co więcej, działają przy tym „w warunkach skrajnej niepewności”, czyli bazują wyłącznie na przypuszczeniach, prawdopodobieństwie i przy braku jakiejkolwiek pewności, że pomysł biznesowy okaże się sukcesem. Wszystko to sprawia, że w porównaniu do standardowych biznesów, towarzyszy im większe ryzyko i zarazem wyższy, oczekiwany zwrot z inwestycji.

Podstawowa charakterystyka startupów

Startupami są więc firmy, których najważniejszą siłą jest wizja założycieli oraz zapał do pracy całego zespołu projektowego. Najczęściej związane są one z sektorami high-tech oraz technologiami informacyjnymi i komunikacyjnymi. Środowiskiem ich rozwoju jest przede wszystkim Internet, bo to właśnie on daje największe możliwości w zakresie pozyskiwania klientów i inwestorów. Mając liczne kontakty na portalach społecznościowych i biznesowych, łatwiej możemy wypromować ideę swojego startupu.

Należy zauważyć, że startup to pewien etap, na którym znajduje się dana działalność. Nie ma on sztywno określonych granic i może obejmować okres od założenia przedsiębiorstwa do nawet 10 lat funkcjonowania na rynku. O jego końcu możemy mówić w momencie, gdy firma przestaje walczyć o przetrwanie i zaczyna przynosić satysfakcjonujące zyski zarządowi lub założycielom. W takim wypadku, może skupić się już na działaniach typowych dla pozostałych przedsiębiorstw, czyli poszukiwaniach odpowiednich specjalistów i optymalnych rozwiązań z zakresu organiacji pracy zespołu.

Finansowanie startupu – ograniczone możliwości

Znalezienie źródła finansowania startupu, ze względu na wysokie ryzyko niepowodzenia przedsięwzięcia, nie jest prostą sprawą. Większy kredyt bankowy jest w tym wypadku w zasadzie niedostępny. Dlatego nierzadko zdarza się tak, że kapitał pozwalający na uruchomienie takiego projektu, pochodzi wyłącznie ze środków własnych jego pomysłodawców (tzw. bootstrapping). Ci ostatni, posiłkują się czasem dodatkowo pożyczką od znajomych lub rodziny. Opcja ta jest jednak dostępna tylko dla nielicznych. W końcu bliscy muszą nie tylko dysponować sporą gotówką, ale również uwierzyć w nas i w nasz pomysł. Co więcej, muszą zaakceptować przy tym fakt, że całość pożyczonych bądź podarowanych przez nich pieniędzy może po prostu przepaść.

Powyższe kwestie sprawiają, że w sytuacji, gdy potrzebujemy większej ilości środków, musimy zainteresować się alternatywnymi sposobami finansowania nowej działalności. Jeśli nasze przedsiębiorstwo charakteryzuje się dużym potencjałem rozwoju, możemy nawiązać współpracę z aniołem biznesu, skorzystać z inkubatora biznesowego lub wziąć udział w programie akceleracyjnym. Każde z tych rozwiązań pozwala pozyskać niezbędny kapitał początkowy i tym samym wyprowadzić nowo powstającą firmy na drogę rozwoju. Na czym dokładnie polegają poszczególne z nich?

Finansowanie startupu w ramach współpracy z aniołem biznesu

Aniołowie biznesu to bardzo zamożne osoby prywatne, gotowe zainwestować w wybranych, interesujących je przedsięwzięciach, część swojego własnego kapitału. Wśród nich znajdują się między innymi doświadczeni biznesmeni, czy bogaci sportowcy, aktorzy oraz inni artyści. Stanowią one atrakcyjne źródło finansowania startupu, ponieważ poza środkami umożliwiającymi uruchomienie działalności, zapewniają dodatkowo wartościowe kontakty biznesowe. Te ostatnie mogą przydać się w kontekście starań o pozyskanie kapitału venture capital, o który przedsiębiorcy często ubiegają się na nieco późniejszym etapie rozwoju działalności. Głównym mankamentem takiego rozwiązania jest fakt, że tacy kapitałodawcy najczęściej nie mają wiedzy na temat specyfiki przedsięwzięcia, w które inwestują i nie są w stanie zapewnić żadnego wsparcia merytorycznego.

W praktyce jednak, coraz więcej aniołów jednoczy się w specjalnych sieciach aniołów biznesów, dzięki którym mogą konsultować kwestię m.in. potencjału poszczególnych projektów i związanego z nimi ryzyka inwestycyjnego. Są one korzystne nie tylko dla kapitałodawców, ale również samych założycieli startupów. Gdy niedoświadczony, niezorientowany w temacie anioł biznesu wesprze dany projekt, przedsiębiorca może bowiem uzyskać błędne przekonanie, co do jego szans na rynkowy sukces.

Akceleratory oraz inkubatory biznesu

W porównaniu do aniołów biznesu, akceleratory oraz inkubatory mają większe możliwości w zakresie oceny powodzenia podejmowanego przedsięwzięcia. Wynika to z faktu, że pracują nad nim dłuższy czas, a zatrudnieni w nich eksperci na bieżąco obserwują postępy projektu. Choć te dwa sposoby finansowania startupu, ze względu na dość podobną funkcjonalność, coraz częściej są ze sobą mylone, to jednak w praktyce, nadal występuje pomiędzy nimi kilka istotnych różnic. Podstawowa polega na tym, że akceleratory biznesu wspierają projekty zewnętrzne (powstające poza ich murami), natomiast inkubatory przeznaczone są dla osób, które dopiero rozpoczynają przygodą z biznesem i chcą pracować nad pomysłem w ich murach.

Akceleratory oferują przedsiębiorcom potrzebny kapitał, przestrzeń do pracy, kontakty biznesowe oraz szkolenia, oczekując w zamian najczęściej jednocyfrowych udziałów. Organizowane przez nie programy są intensywne i trwają zwykle kilka miesięcy. Ich celem jest przygotować przedsiębiorstwo do dalszej ekspansji. W przypadku inkubatorów, również możemy liczyć na przestrzeń do pracy, wsparcie specjalistów oraz spore dofinansowanie – w zamian przekazujemy udziały w wysokości nie wyższej, niż kilkanaście procent. Czas trwania takiego programu pomocowego często jest nieokreślony, a jego zakres obejmuje przede wszystkim dostarczanie wiedzy biznesowej i narzędzi pozwalających na gruntowne przeanalizowanie swojego pomysłu biznesowego.

Co jeszcze warto wiedzieć?

Jak widać, obecnie nie brakuje sposobów na finansowanie nowej działalności. Co ważne jednak, niezależnie który z nich wybierzemy, zawsze musimy zadbać o rzetelne przygotowanie do rozmowy z potencjalnym inwestorem. W tym kontekście często sprawdza się tzw. test windy, czyli technika, która pozwala w szybki, prosty i przekonujący sposób zaprezentować pomysł na nowy produkt czy usługę. Jej istota polega na stworzeniu takiej prezentacji danego rozwiązania, która będzie w stanie przekonać do niego odbiorcę w ciągu dosłownie kilkunastu sekund. Oczywiście jeśli mamy więcej czasu na przedstawienie swojego pomysłu, to prezentacja musi być dłuższa i stanowić coś w rodzaju skróconego biznes planu. Pamiętajmy też, że przy ubieganiu się o finansowanie startupu, istotne są nie tylko aspekty technicznie, ale również kompetencje i motywacja całego zespołu.


Radosław Michaś – Specjalista ds. Kredytów, Leasingów i Funduszy Europejskich – Bankowość Firmowa.PL