Odwrócony kredyt hipoteczny to nowa bankowa usługa finansowa, dzięki której właściciele nieruchomości mogą zapewnić sobie dodatkowe środki pieniężne. Sprawdź, na czym dokładnie polega odwrócona hipoteka i dla kogo może okazać się opłacalna.

Ustawę o odwróconym kredycie hipotecznym przyjęto 23 października 2014 roku, tak więc mowa tu o instrumencie finansowym, który na polskim rynku dostępny jest dopiero od 4 lat. W praktyce, z wielu przyczyn nie cieszy się on dużą popularnością, a dostęp do niego nadal pozostaje mocno ograniczony. Głównym powodem jest fakt, że polscy seniorzy najczęściej chcą pozostawić swoje nieruchomości bliskim, natomiast odwrócona hipoteka taką możliwość im odbiera. Poza tym, przy obecnie obowiązujących przepisach ustawy, produkt ten jest dla banków mało opłacalny i dość ryzykowny. Mimo wszystko warto obserwować rozwój polskiego rynku kredytowego, ponieważ dla wielu osób starszych, odwrócony kredyt hipoteczny może być atrakcyjnym sposobem na pozyskanie sporej gotówki w okresie emerytalnym.

Odwrócony kredyt hipoteczny – dla kogo?

Z odwróconego kredytu hipotecznego może skorzystać w zasadzie każda osoba fizyczna będąca właścicielem nieruchomości lub która posiada prawo do użytkowania wieczystego bądź spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. W praktyce, możemy ubiegać się o niego również wówczas, gdy jesteśmy współwłaścicielami nieruchomości lub posiadaczami udziału w prawie do użytkowania wieczystego bądź spółdzielczym własnościowym. Co ważne jednak, nasz dom lub mieszkanie nie może być obciążone innymi długami.

Choć konstrukcja odwróconej hipoteki oficjalnie nie przewiduje ograniczeń wiekowych dla potencjalnych kredytobiorców, to jednak w praktyce, produkt adresowany jest do osób starszych. Tym ostatnim, ma on umożliwić poprawienie warunków życiowych w okresie zaprzestania aktywności zawodowej – poprzez wykorzystanie zgromadzonego przez nich majątku w postaci nieruchomości.

Odwrócona hipoteka – na czym polega?

Odwrócony kredyt hipoteczny to produkt bankowy, który bazuje na wielu rozwiązaniach dobrze znanych z rynku tradycyjnych kredytów hipotecznych. W tym wypadku również: zawieramy umowę z bankiem, ustanawiana jest hipoteka na nieruchomości, kwota kredytu zależy od wartości przedmiotu zabezpieczenia. Z drugiej strony, odwrócona hipoteka nie wymaga ani posiadania zdolności kredytowej, ani spłaty zaciągniętego kredytu w ramach comiesięcznych rat. W praktyce, zobowiązanie jest tutaj spłacane po śmierci kredytobiorcy i polega na przejęciu przez bank nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie kredytu. Co istotne, po zawarciu umowy kredytowej, kredytobiorca pozostaje właścicielem mieszkania i może mieszkać w nim do śmierci.

Ważny jest przy tym fakt, że spadkobiercy zachowują prawo do dziedziczenia nieruchomości, aczkolwiek mogą ją zachować tylko pod warunkiem uprzedniej spłaty kredytu zaciągniętego przez kredytobiorcę-spadkodawcę. Jeśli nie są zainteresowani takim rozwiązaniem, muszą przenieść własność nieruchomości na bank; ten ostatni jest z kolei zobowiązany przekazać spadkobiercom pozostałą kwotę środków, które pozostały do wypłacenia zmarłemu kredytobiorcy.

Odwrócona hipoteka – zasady finansowania

Środki z odwróconego kredytu hipotecznego można otrzymać na dwa, a niekiedy nawet trzy sposoby. Pierwszy z nich polega na jednorazowym uzyskaniu określonej kwoty kredytu, drugi natomiast – na comiesięcznym przelewie ustalonej sumy. W krajach, w których taki kredyt cieszy się większą popularnością, dostępna jest również swego rodzaju linia kredytowa. W ramach takiego rozwiązania bank udostępnia nam środki, z których możemy w razie potrzeby dowolnie korzystać przez cały okres obowiązywania umowy kredytowej.

Kwota środków wypłaconych przez bank wynosi zwykle tylko nieco powyżej 50 proc. wartości nieruchomości zabezpieczającej kredyt. Oznacza to, że będąc w wieku na przykład 60 lat i posiadając mieszkanie warte 300 tys. zł możemy liczyć na około 150-170 tys. zł płatne jednorazowo lub 450-600 zł miesięcznie – wypłacane przez cały czas trwania umowy kredytowej. W przypadku kobiet, ze względu na ich dłuższy oczekiwany czas życia, kwota comiesięcznego przelewu będzie oscylować wokół tej dolnej granicy. Należy też zauważyć, że odwrócona hipoteka nie zapewnia dożywotniej renty – po zakończeniu umowy przestajemy otrzymywać środki z banku.

Czy warto zaciągnąć odwrócony kredyt hipoteczny?

Dzięki odwróconej hipotece możemy upłynnić aktywa gospodarstwa domowego i poprawić swoją sytuację finansową po zaprzestaniu aktywności zawodowej. Jest ona godna rozważanie zwłaszcza wówczas, gdy jesteśmy osobami bezdzietnymi, albo naszym podstawowym celem jest zwiększenie wpływów do budżetu domowego. Pamiętajmy jednak, że jako właściciele nieruchomości mamy do dyspozycji również kilka innych rozwiązań pozwalających na pozyskanie sporej gotówki. Alternatywą jest choćby jej sprzedaż i dożywotni wynajem mieszkania. W praktyce, jeszcze lepszą i coraz częściej wybieraną opcją jest zbycie nieruchomości i przeprowadzenie się do mniejszego i łatwiejszego w utrzymaniu lokum.

 
Radosław Michaś – Specjalista ds. Kredytów, Leasingów i Funduszy Europejskich – Bankowość Firmowa.PL