Utrzymywanie odpowiedniego poziomu i struktury kapitału obrotowego powinno być jednym z priorytetów każdej firmy. Bez tego trudno choćby o zdobycie zaufania potencjalnych kapitałodawców, co za tym idzie również o swobodne prowadzenie działalności. Sprawdź, jakie są strategie zarządzania kapitałem obrotowym w przedsiębiorstwie i co jeszcze warto o nim wiedzieć.

Zarządzanie kapitałem obrotowym a płynność finansowa

Kapitał obrotowy to w pewnym sensie miernik aktualnej płynności finansowej przedsiębiorstwa, czyli jego zdolności do regulowania bieżących zobowiązań. W praktyce, nie jest niczym innym, jak różnicą pomiędzy wielkością aktywów obrotowych przedsiębiorstwa a wielkością jego zobowiązań krótkoterminowych (zobowiązań wymagalnych w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego). Wynika z tego, że może on przyjmować wartość dodatnią, zerową lub ujemną.

W sytuacji, gdy nasza firma posiada dodatni kapitał obrotowy, mamy pewien bufor bezpieczeństwa, który pozwoli nam wywiązywać się ze zobowiązań, nawet w razie pogorszenia sytuacji ekonomicznej. Może okazać się on zatem szczególnie przydatny, gdy np. będziemy mieli problem ze zbyciem swoich towarów, albo gdy nasi kontrahenci będą opóźniali się z zapłatą. Dzięki niemu, można będzie dalej prowadzić działalność, bez konieczności zaciągania kredytów. Jeśli kapitał obrotowy jest z kolei zerowy lub ujemny, może nam braknąć środków niezbędnych do utrzymania działalności operacyjnej – zwłaszcza, że wtedy trudno będzie nam również o ewentualny kredyt czy pożyczkę.

Kluczowe składniki kapitału obrotowego firmy

By zarządzanie kapitałem obrotowym było efektywne, musimy skupić się na takich jego składnikach jak: środki pieniężne, zapasy, należności oraz dług krótkoterminowy. W praktyce, chodzi tutaj o takie zarządzanie tymi elementami, by została zachowana pożądana przez nas relacja pomiędzy płynnością finansową firmy a rentownością jej działalności. Podejmując decyzje w tym zakresie, możemy bazować na trzech różnych strategiach zarządzania kapitałem obrotowym firmy. Poniżej przedstawiamy podstawowe założenia każdej z tych koncepcji.

Agresywna strategia zarządzania kapitałem obrotowym firmy

Istotą tej strategii jest dążenie do utrzymywania niskiego poziomu aktywów obrotowych w stosunku do zobowiązań krótkoterminowych. Zapewni nam ona duży potencjał zysku, ale jednocześnie będzie generowała wysokie ryzyko, czyli inaczej mówiąc – zwiększy szansę na uzyskanie wysokiej rentowności, obniżając przy tym naszą płynność finansową.

W praktyce, rozróżniamy agresywną strategię aktywów oraz agresywną strategię pasywów. Ta pierwsza, polega na ograniczaniu wielkości płynnych aktywów do poziomu nieprzekraczającego 50% aktywów ogółem. Strategia agresywna w stosunku do pasywów, wiąże się zaś z maksymalizowaniem zobowiązań bieżących w strukturze zadłużenia firmy (pożądany jest poziom powyżej 50% wartości pasywów ogółem).

Konserwatywna strategia zarządzania kapitałem obrotowym

Konserwatywna strategia zarządzania kapitałem obrotowym firmy

Jak sama nazwa sugeruje, jest to koncepcja nastawiona na uzyskanie wysokiej płynności finansowej, kosztem spadku rentowności firmy. W takim modelu zarządzania kapitałem obrotowym, aktywa obrotowe są utrzymywane na wysokim, a zobowiązania krótkoterminowe na niskim poziomie.

Strategia konserwatywna, podobnie jak koncepcja agresywna, może dotyczyć zarówno aktywów jak i pasywów. Wykorzystywana w stosunku do aktywów polega na utrzymywaniu wysokiego stanu (powyżej 50% aktywów ogółem) najbardziej płynnych aktywów, tzn. gotówki oraz krótkoterminowych papierów wartościowych. W przypadku pasywów, polega zaś na obniżaniu wysokości zobowiązań bieżących do poziomu nieprzekraczającego 50% wartości pasywów.

Umiarkowana strategia zarządzania kapitałem obrotowym firmy

Koncepcja ta łączy dwa wcześniej opisane podejścia. Może polegać na jednoczesnym stosowaniu agresywnej strategii aktywów oraz agresywnej strategii pasywów – i vice versa. W jej przypadku otrzymujemy możliwość korzystania z umiarkowanych efektów dźwigni finansowej, a przy tym zachowujemy pewien minimalny poziom płynności finansowej. Mamy tu zatem do czynienia z wyważonym i bezpiecznym podejściem do zarządzania kapitałem obrotowym firmy.

Co jeszcze warto wiedzieć?

Wybierając strategię zarządzania kapitałem obrotowym w przedsiębiorstwie, musimy uwzględnić wiele istotnych czynników, w tym m.in. panującą koniunkturę na rynku, profil i skalę działalności, szerokość asortymentu, czy pożądaną przez nas relację zysk-ryzyko. W sytuacji, gdy jesteśmy dobrze zaznajomieni z rynkiem oraz kontrahentami, dobrym rozwiązaniem może okazać się skorzystanie ze strategii agresywnej. Jeśli dopiero rozpoczęliśmy prowadzenie biznesu, albo borykamy się z problemami finansowymi, rozsądnym rozwiązaniem będzie wybór bezpiecznej koncepcji konserwatywnej.


Radosław Michaś – Specjalista ds. Kredytów, Leasingów i Funduszy Europejskich – Bankowość Firmowa.PL