Zbyt wysokie ryzyko finansowe, zbyt krótki staż rynkowy czy brak wymaganych zabezpieczeń – to najczęstsze powody, dla których niewielkie przedsiębiorstwa mają problemy z uzyskaniem zewnętrznego źródła finansowania. W pozyskaniu niezbędnych środków mogą im jednak pomóc nie tylko kredyty czy pożyczki, ale również relatywnie łatwiej dostępne produkty faktoringowe. Poniżej przedstawiamy, czym jest faktoring odwrotny – jedno z najnowocześniejszych tego typu rozwiązań.

Obserwując różne branże, możemy wyciągnąć wniosek, że dla wielu firm z sektora MSP największy problem stanowi nie tyle brak dostatecznej rentowności, co utrata płynności finansowej. W przypadku części z nich, problem ten niestety okazuje się poważniejszy i prowadzi do bankructwa przedsiębiorstwa. Dlatego też, tak ważne jest umiejętne zarządzanie zarówno stroną należnościową, jak i zobowiązaniową firmy. W bogatej rodzinie produktów faktoringowych znajdziemy rozwiązania, dzięki którym będziemy mogli zadbać o jedną i drugą – warto więc wiedzieć, jak działają i w jaki dokładnie sposób mogą nam pomóc. By lepiej zrozumieć na czym polega faktoring odwrotny, musimy w pierwszej kolejności zapoznać się z istotą działania klasycznych odmian faktoringu.

Faktoring a faktoring odwrotny

Istota tradycyjnych typów faktoringu, czyli faktoringu pełnego i niepełnego polega na wspomaganiu należnościowej strony przedsiębiorstwa. W takich modelach finansowania, faktorant (firma korzystająca z faktoringu) zbywa na rzecz faktora (banku lub wyspecjalizowanej firmy faktoringowej) posiadane przez siebie nieprzeterminowane i bezsporne należności. W ten sposób, mimo że sprzedaje produkty lub usługi z odroczonym terminem płatności, nie musi czekać na środki aż do dnia wskazanego na fakturze. Nie musi, ponieważ w zamian za każdy przelew wierzytelności, faktor od razu przelewa na konto faktoranta równowartość 80-90% kwoty widniejącej na fakturze, pomniejszonej o swoje wynagrodzenie. Reszta środków trafia na jego konto w momencie spłaty zobowiązania przez kontrahenta.

Inaczej mówiąc, korzystając z usługi faktoringu klasycznego możemy natychmiast otrzymywać należne środki, a co za tym idzie – polepszyć swoją płynność finansową. Możemy przy tym również korzystać z innych, ustalonych z faktorem, usług usprawniających zarządzanie wierzytelnościami. Mogą one polegać np. na tym, że będzie on za nas prowadził rozliczenia z kontrahentami, monitorował płatności, zajmował się miękką windykacją, itp. Faktoring odwrotny z kolei, pozwoli nam zadbać o stronę zobowiązaniową biznesu, czyli – aktywnie kształtować politykę zakupową. Co powinniśmy o nim wiedzieć?

Co to jest faktoring odwrotny?

Faktoring odwrotny (zobowiązaniowy, na dostawców) to usługa, w ramach której bank spłaca posiadane przez nas bezsporne i nieprzeterminowane zobowiązania – powstające wskutek dokonywania zakupów dóbr i usług z odroczoną spłatą.

Na czym polega faktoring odwrotny?

W praktyce wygląda to tak, że zawieramy z faktorem umowę, upoważniającą nas do wskazania podmiotów (beneficjentów faktoringu) zaopatrujących nas w surowce, półprodukty, dobra czy usługi, które będą mogły korzystać z takiego sposobu finansowania działalności. W takim modelu faktoringu, nasi dostawcy otrzymują od faktora należne środki wówczas, gdy przedstawimy mu fakturę i potwierdzimy, że wypełnili wszelkie uzgodnione warunki zamówienia. Jeśli korzystamy z tzw. dyskontowego faktoringu odwrotnego to te środki wpływają na ich konto natychmiast, a zadłużenie wobec faktora spłacamy najpóźniej w dniu płatności faktury. Do dyspozycji mamy też tzw. faktoring odwrotny wymagalnościowy (nasz dostawca otrzymuje zapłatę w dniu płatności faktury, dług zwracamy faktorowi w późniejszym terminie) oraz faktoring odwrotny mieszany (dostawca otrzymuje zapłatę przed terminem płatności faktury, dług zwracamy faktorowi po wskazanym w niej terminie).

Inne cechy charakterystyczne faktoringu odwrotnego

W przypadku faktoringu odwrotnego to my, jako odbiorcy towarów i usług, jesteśmy stroną umowy faktoringowej i to my ponosimy wszelkie koszty związane z takim produktem (opłata za jego obsługę administracyjną, odsetki z tytułu udzielonego finansowania). Z tego też względu, instytucja faktoringowa ani nie ocenia sytuacji ekonomicznej naszych dostawców, ani nie narzuca im obowiązku ustanawiania jakichkolwiek zabezpieczeń. W praktyce, skupia się ona tylko i wyłącznie na naszej kondycji finansowej i to na jej podstawie podejmuje decyzje, jaką maksymalną kwotę naszych zobowiązań zobliguje się spłacać. Czasem, by zwiększyć swoje bezpieczeństwo, może nas dodatkowo poprosić również o wniesienie dodatkowego zabezpieczenia, np. weksla czy cesji należności.

Zalety faktoringu odwrotnego

Podstawową zaletą faktoringu odwrotnego jest fakt, że zwiększa on naszą zdolność do wywiązywania się z bieżących zobowiązań, m.in. zapłaty należności podatkowych, spłaty ewentualnych rat kredytowych, wypłat wynagrodzeń, itp. Stanowi on ciekawą alternatywę dla kredytu bankowego, ponieważ nie dość, że pozwala poprawić płynność finansową, to na dokładkę przyczynia się do budowania wizerunku naszego przedsiębiorstwa jako rzetelnej i wiarygodnej firmy. Ta ostatnia korzyść bierze się stąd, że już samo udostępnienie nam możliwości korzystania z faktoringu odwrotnego pozytywnie świadczy o naszej kondycji finansowej. Ponadto, zapewniamy w ten sposób dostawcom większą wygodę finansową, wynikającą z natychmiastowego otrzymywania płatności – a to może zachęcić ich np. do przyznania nam profitów w postaci rabatów.

Faktoring odwrotny - dla kogo

Faktoring odwrotny – dla kogo?

Skorzystanie z faktoringu może okazać się opłacalne w zasadzie dla każdej firmy, która dokonuje zakupów z odroczonym terminem spłaty, a przy tym współpracuje ze stałą grupą dostawców. W praktyce, powinny się nim zainteresować zwłaszcza te podmioty, które:

  • mogą liczyć na rabaty w związku z przedterminowym regulowaniem faktur,
  • mają wiele wysokich zobowiązań finansowych,
  • wykorzystały bieżące linie kredytowe,
  • współpracują z dostawcami, którzy nie chcą przystać na dłuższe terminy spłaty,
  • współpracują z dostawcami, którzy mają problemy z utrzymaniem płynności finansowej.

Choć faktoring odwrotny ma wiele zalet, mimo wszystko nie musi okazać się dla nas najlepszym wyborem. Pamiętajmy, że chcąc zwiększyć swoją płynność finansową powinniśmy przeanalizować opłacalność różnych dostępnych form finansowania. Potencjalne korzyści, jakie niesie ze sobą dana opcja, muszą przewyższać sumę towarzyszących jej kosztów. Jeśli jednak ostatecznie zdecydujemy się wybrać faktoring odwrotny, to zastanówmy się, czy dobrym rozwiązaniem nie będzie czasem połączenie go z faktoringiem klasycznym. Wiele bowiem podmiotów z powodzeniem używa obydwu tych produktów jednocześnie – takie rozwiązanie pozwala im skrócić czas przepływów pieniężnych i zarazem zwiększyć ich efektywność.


Radosław Michaś – Specjalista ds. Kredytów, Leasingów i Funduszy Europejskich – Bankowość Firmowa.PL