Faktoring to jedna z najszybciej rozwijających się i najbardziej elastycznych usług, pozwalających firmom na finansowanie bieżącej działalności. Przedsiębiorcy chętnie sięgają po takie rozwiązanie, ponieważ mogą dzięki niemu poprawić swoją płynność finansową, jak również zyskać dostęp do szeregu narzędzi usprawniających zarządzanie należnościami. Poniżej przedstawiamy, na czym polega faktoring z regresem oraz bez regresu, a także wyjaśniamy w jakich sytuacjach znajdują one najczęściej zastosowanie.

W praktyce, na rynku mamy dostępnych aż kilkanaście różnych rodzajów faktoringu. W bogatej rodzinie tego typu produktów znajdziemy rozwiązania pozwalające zadbać nie tylko o należnościową, ale i zobowiązaniową stronę przedsiębiorstwa. Mimo wszystko jednak, przedsiębiorcy skupiają się najczęściej na ofercie klasycznych odmian usługi, czyli faktoringu pełnym (bez regresu, właściwym) oraz faktoringu niepełnym (z regresem, niewłaściwym). Co musimy o nich wiedzieć, by wybrać ten odpowiedni dla naszych potrzeb?

Istota faktoringu z regresem i bez regresu

Niezależnie, czy mowa o faktoringu pełnym czy niepełnym, konstrukcja usługi zakłada występowanie trzech podmiotów: faktoranta (dostawcy towarów lub usług), jego odbiorców (dłużników) oraz faktora (firmy udzielającej finansowania). Korzystając z takiego rozwiązania, należności wynikające z faktur z odroczonym terminem płatności, możemy spieniężyć praktycznie od razu po sprzedaży produktu lub wykonaniu usługi. W rzeczywistości wygląda to tak, że każda wystawiona (i objęta umową faktoringową) przez nas faktura jest skupowane przez faktora, który natychmiast po otrzymaniu kopii takiego dokumentu wypłaca nam zaliczkę. Ta ostatnia, wynosi najczęściej równowartość ok. 80-90 proc. kwoty wskazanej na fakturze – pozostałą należną część, pomniejszoną o prowizję faktora, otrzymujemy po dokonaniu płatności przez dłużnika.

Podkreślenia wymaga fakt, że w zasadzie wszystkie produkty faktoringowe opierają się na długoterminowej współpracy z faktorem. W jej ramach, może on zobowiązać się nie tylko do skupowania i finansowania naszych wierzytelności, ale również monitorowania ich spłaty, czy też świadczenia określonych usług dodatkowych. Szczegółowy zakres jego obowiązków zawsze wskazany jest w treści umowy faktoringowej.

Czym jest faktoring bez regresu (faktoring pełny)?

Istota faktoringu pełnego polega na tym, że w jego wypadku ryzyko niewypłacalności odbiorców jest przenoszone na faktora. Oznacza to, że nawet jeśli pogorszy się sytuacja finansowa danego dłużnika i nie będzie on w stanie uregulować płatności, to i tak zachowamy uzyskaną od faktora zaliczkę. W przypadku takiego produktu otrzymujemy zatem naprawdę bogaty zestaw korzyści: gwarancję zapłaty za towar lub usługę, możliwość lepszego planowania przepływów pieniężnych czy wzrost bezpieczeństwa prowadzonego biznesu. Za taki pakiet udogodnień niestety sporo jednak zapłacimy, a przy tym będziemy musieli liczyć się z dużą ilością formalności i wysokimi oczekiwaniami faktora, co do jakości odbiorców.

Czym jest faktoring z regresem (faktoring niepełny)?

Faktoring niepełny, od odmiany pełnej różni się przede wszystkim tym, że faktor nie przejmuje na siebie ryzyka niewypłacalności odbiorców – spoczywa ono w całości na faktorancie. Jeśli zatem nasz dłużnik nie ureguluje w ustalonym terminie płatności za fakturę, musimy zwrócić firmie faktoringowej zaliczkę otrzymaną z tytułu sprzedaży wierzytelności. Choć stanowi to dużą wadę, takie rozwiązanie posiada kilka istotnych zalet, które w określonych przypadkach mogą zadecydować o jego wyborze. Najważniejszą z nich są stosunkowo niskie koszty – porównywalne do kosztów kredytu bankowego i niższe niż przy faktoringu pełnym. Poza tym, w porównaniu z tym ostatnim, zapewnia dostęp do dłuższych terminów i okresów finansowania, a przy tym nie wiąże się z żadnymi skomplikowanymi formalnościami czy procedurami.

Kiedy warto wybrać faktoring pełny?

Faktoring pełny, ze względu na transfer ryzyka niewypłacalności kontrahenta do faktora, sprawdza się przede wszystkim tam, gdzie nie mamy odpowiednio wysokiej pewności otrzymania zapłaty za towar lub usługę. Powinniśmy więc po niego sięgnąć na przykład wtedy, gdy będziemy nawiązywać współpracę z nowym partnerem biznesowym. Jeśli mowa o partnerze z zagranicy, zwłaszcza takim, który funkcjonuje na słabo nam znanym rynku, to skorzystanie z takiej opcji będzie w zasadzie niezbędne. Tylko w ten sposób zabezpieczymy się przed ryzykiem braku płatności, a przy tym unikniemy konieczności przeprowadzania niełatwej weryfikacji kontrahenta i ewentualnego dochodzenia roszczeń na własną rękę.

Faktoring pełny może okazać się dobrym wyborem także w okresie zawirowań na rynkach czy złej koniunktury gospodarczej. Dzięki niemu, zapewnimy sobie stałe wpływy gotówki, nawet w razie pogorszenia się sytuacji finansowej kontrahentów – a o to, w takich niekorzystnych okolicznościach nietrudno.

Kiedy warto wybrać faktoring niepełny?

Faktoringiem niepełnym powinniśmy zainteresować się szczególnie wówczas, gdy współpracujemy ze stałą grupą zaufanych odbiorców o rozproszonej strukturze. W rzeczywistości, może on sprawdzić się praktycznie w każdej firmie, która chciałaby zwiększyć swoją płynność finansową, czy też poprawić skuteczność w obszarze zarządzania należnościami. Jeśli chodzi o tę ostatnią kwestię, to pamiętajmy, że w ramach faktoringu niepełnego, podobnie zresztą jak w przypadku faktoringu pełnego, możemy zapewnić sobie dostęp do całej palety dodatkowych usług. Możemy liczyć, że firma faktoringowa: wesprze nas w administrowaniu i zarządzaniu portfelem należności, będzie monitorowała sytuację finansową dłużników oraz wysyłała do nich ewentualne ponaglenia do zapłaty, a nawet zapewni nam w razie potrzeby doradztwo finansowe.

Co jeszcze warto wiedzieć?

Gdy wiemy już na czym polega faktoring z regresem oraz bez regresu, wybór odpowiedniego wariantu usługi nie powinien stanowić większego problemu. Musimy jednak pamiętać, by podejmując decyzję w tym zakresie wziąć pod uwagę takie kwestie jak: dotychczasowe doświadczenia we współpracy z odbiorcami, znajomość rynków zbytu, czy specyfika oraz poziom ryzyka zawieranych transakcji. Nie zapominajmy też o porównaniu tych rozwiązań pod względem kosztowym, a także uwzględnieniu możliwości skorzystania z innych metod finansowania działalności. Może zdarzyć się i tak, że mimo licznych zalet faktoringu pełnego i niepełnego, najlepszym wyborem okaże się dla nas zaciągnięcie zwykłego kredytu bankowego.


Radosław Michaś – Specjalista ds. Kredytów, Leasingów i Funduszy Europejskich – Bankowość Firmowa.PL