Dla większości polskich przedsiębiorstw, poszukujących kapitału na prowadzenie bieżącej działalności, pierwszym wyborem jest kredyt w koncie firmowym. Być może sytuacja wyglądałaby jednak inaczej, gdyby rodzimi przedsiębiorcy mieli większą wiedzę na temat działania usług faktoringowych. Dlatego też w niniejszym artykule przyjrzymy się bliżej wadom i zaletom faktoringu, a także wyjaśnimy, kiedy i komu opłaca się po niego sięgnąć.

Faktoring to nie tyle jedna usługa, co bogaty zestaw usług, które w ostatecznym rozrachunku pozwalają pozyskać kapitał na działalność operacyjną, a także wspomagają przeprowadzanie transakcji z kontrahentami. Dzięki takiemu rozwiązaniu, możemy na bieżąco sprzedawać faktorowi (wyspecjalizowanej firmie faktoringowej lub bankowi) posiadane wierzytelności (bezsporne i nieprzeterminowane), a następnie otrzymywać od niego w zamian zaliczki. Te ostatnie, stanowią zwykle równowartość ok. 80-90% kwot widniejących na fakturach – pozostałe należne środki trafiają do nas po tym, gdy dany kontrahent opłaci fakturę. W praktyce, możliwość szybkiego uwolnienia środków zamrożonych w należnościach to oczywiście nie jedyna zaleta faktoringu. Co jeszcze ma on do zaoferowania?

Zalety faktoringu

Dzięki faktoringowi możemy nie tylko polepszyć płynność finansową firmy i ustabilizować jej przychody, ale również zapewnić sobie dostęp do wielu usług ułatwiających zarządzanie wierzytelnościami. Wśród tych ostatnich, w zależności od warunków umowy jaką zawrzemy z faktorem, mogą znaleźć się m.in: rejestrowanie, rozliczanie a nawet windykacja wierzytelności; dostęp do systemu pokazującego stan rozliczeń; czy też doradztwo z zakresu finansów lub marketingu.

Można wskazać jeszcze kilka innych, nie mniej istotnych zalet faktoringu. Taki produkt dodatkowo:

  • umożliwia wydłużanie terminów płatności, co zwiększa z kolei szanse na uzyskanie przewagi konkurencyjnej,
  • nie obciąża struktury bilansu firmy (w przeciwieństwie np. do kredytów bankowych), co ma pozytywny wpływ na jej wskaźniki finansowe;
  • nie obniża zdolności kredytowej firmy, dzięki czemu łatwiej będzie nam w razie potrzeby zaciągnąć np. kredyt inwestycyjny;
  • pozwala uchronić się przed nawiązaniem współpracy z niesolidnymi kontrahentami (faktor każdorazowo bada ich sytuację finansową);
  • gwarantuje skuteczne wyegzekwowanie zapłaty (dotyczy faktoringu bez regresu, w którym to ryzyko niewypłacalności dłużników bierze na siebie faktor);
  • daje możliwość szybszego regulowania zobowiązań, co z kolei poprawia naszą pozycję negocjacyjną w rozmowach z dostawcami (dotyczących np. warunków kredytu kupieckiego).

Dużą zaletą faktoringu jest również fakt, że ubiegając się o niego nie jesteśmy poddawani badaniu zdolności kredytowej. Faktor analizuje przede wszystkim standing finansowy przedsiębiorstwa, a także specyfikę posiadanych przez niego wierzytelności. Jeśli tylko uzna, że nasi dłużnicy są rzetelni i nie wiąże się z nimi większe ryzyko niewypłacalności, będziemy mogli korzystać z jego usług. Co ważne, w przeciwieństwie do kredytów bankowych, w przypadku których pojawia się często konieczność ustanowienia zastawu czy obciążenia hipoteki, nie musimy tutaj wnosić żadnych zabezpieczeń rzeczowych – faktorowi wystarczy weksel lub globalna cesja wierzytelności. To wszystko sprawia, że faktoring dostępny jest również dla nowo otwartych firm, a także podmiotów znajdujących się w nieco gorszej kondycji finansowej.

Czy warto korzystać z faktoringu?

Wady faktoringu

Wielu przedsiębiorców, za największą wadę faktoringu uważa konieczność zmiany sposobu rozliczania z klientami, które sprzyja osłabieniu powiązań z nimi. Zdarza się, że dłużnicy wykorzystują nieporozumienia, wynikające z trójstronnej komunikacji, np. w celu opóźniania zapłaty. Warto jednak zaznaczyć, że z drugiej strony część z nich, w obawie przed poważniejszymi konsekwencjami finansowymi, szybciej reguluje należne płatności.

Drugą istotną wadą faktoringu jest dość duży, zwłaszcza w porównaniu z kredytem bankowym, stopień skomplikowania takiego produktu. Trzecią – fakt, że korzystanie z niego bywa niekiedy źle odbierane przez niektórych kontrahentów. Ci ostatni, mogą postrzegać to jako objaw złej kondycji finansowej firmy i braku możliwości korzystania z tańszych sposobów finansowania działalności (łączne koszty faktoringu są zwykle nieco wyższe niż np. koszty kredytu bankowego).

Faktoringowi można przypisać jeszcze kilka innych wad:

  • wiele instytucji faktoringowych współpracuje jedynie z firmami o dużych obrotach, przez co – jeśli prowadzimy niewielką działalność – może nam być trudno o korzystną ofertą współpracy;
  • ponieważ to faktor kontaktuje się z klientami, wizerunek naszej firmy będzie w dużym stopniu zależał od podejmowanych przez niego działań;
  • ewentualne zakończenie współpracy z faktorem wiąże się z koniecznością spłaty wszystkich zaliczek, które otrzymaliśmy na poczet przyszłych faktur;
  • możemy popaść w zbytnią zależność od faktora – w końcu będzie on dobrze zaznajomiony z naszą sytuacją finansową oraz planami i strategią rozwoju.

Czy warto korzystać z faktoringu?

Faktoring jest wprawdzie ciekawą alternatywą dla kredytu, niemniej jednak nie w każdym przypadku będzie dobrym rozwiązaniem. W praktyce, może zainteresować w zasadzie każdą firmę, która utrzymuje stałą współpracę z odbiorcami i stosuje przy tym odroczone terminy zapłaty. Sprawdzi się w przedsiębiorstwach handlowych i produkcyjnych, a także innych podmiotach, które prowadzą działalność wrażliwą na wahania koniunktury i/lub narażoną na pojawianie się zatorów płatniczych.

Istotny jest fakt, że praktyka gospodarcza wykształciła wiele różnych odmian faktoringu, niekiedy wyraźnie różniących się pod względem funkcjonalności. Dziś, możemy wyróżnić nie tylko takie rodzaje faktoringu jak faktoring z regresem, bez regresu czy mieszany – które to dotyczą już istniejących należności i różnią się jedynie umiejscowieniem ryzyka niewypłacalności dłużników. Obecnie, można spotkać również takie typy faktoringu, które obejmują wierzytelności przyszłe, a nawet posiadane zobowiązania (faktoring odwrotny). Co oczywiste, każdy produkt faktoringowy będzie miał więc nieco inny zestaw wad i zalet, a co za tym idzie – w nieco innych sytuacjach znajdzie zastosowanie.


Radosław Michaś – Specjalista ds. Kredytów, Leasingów i Funduszy Europejskich – Bankowość Firmowa.PL