Potrzebujesz dodatkowych środków na remont mieszkania, wakacyjny wyjazd lub zakup samochodu? A może chcesz powiększyć swoje możliwości finansowe, by móc łatwo sprostać nieoczekiwanym sytuacjom? Instytucje finansowe oferują cały szereg produktów, pozwalających na sfinansowanie mniejszych lub większych wydatków. Sprawdź, jakie rodzaje kredytów dla klientów indywidualnych spotkasz w ofercie polskich banków i przekonaj się, który z nich i w jakiej sytuacji będzie dla ciebie najlepszy.

Kredyty bankowe stanowią złożoną i różnorodną grupę produktów finansowych, które można podzielić ze względu na kilka, jeśli nie kilkanaście różnych kryteriów. Kredyt może być oprocentowany stałą stopą procentową lub stopą zmienną; spłacany w ratach stałych lub malejących; przeznaczony na konkretny lub dowolny cel; w formie odnawialnej lub nieodnawialnej; udostępniany w rachunku kredytowym lub w rachunku osobistym; wypłacany w transzach lub jednorazowo. Tego typu produkt może wiązać się również z ustanowieniem zabezpieczenia, w postaci na przykład hipoteki na rzecz banku lub zastawu na rzeczy ruchomej, ale równie dobrze jedynym zabezpieczeniem mogą być dochody kredytobiorcy. Możemy też spotkać kredyty kierowane do określonych grup klientów indywidualnych, na przykład studentów czy osób zadłużonych.

Kredyty dla klientów indywidualnych: podstawowe informacje

Podkreślenia wymaga fakt, że określenie „kredyt” jest wyłączną domeną instytucji bankowych – zgodnie z prawem firmy pożyczkowe mogą posługiwać się jedynie terminem „pożyczka”. O ile od strony praktycznej nie ma to dla nas większego znaczenia, o tyle pod względem prawnym różnice pomiędzy tymi produktami są już spore. Co najistotniejsze, banki pożyczają pieniądze na zasadach określonych w Ustawie prawo bankowe; instytucje pożyczkowe podlegają zaś mniej rygorystycznym regulacjom i w dużej mierze działają w oparciu o przepisy Kodeksu Cywilnego.

W praktyce, istota klasycznego kredytu bankowego polega na tym, że bank zobowiązuje się oddać do naszej dyspozycji na określony w umowie czas ustaloną kwotę środków, natomiast my zobowiązujemy się korzystać z niej w uzgodniony sposób a następnie zwrócić ją wraz z odsetkami w oznaczonym terminie. Warto jednak podkreślić, że praktyka bankowa wykształciła sporą liczbę produktów finansowych, które pod względem konstrukcyjnym wyraźnie różnią się od standardowych pożyczek i kredytów – mowa tu przede wszystkim o kredycie w koncie osobistym oraz karcie kredytowej.

Kredyty dla osób prywatnych na dowolny cel: gotówkowy, w koncie, karta kredytowa

Najpopularniejsze rodzaje kredytów dla klientów indywidualnych, które można przeznaczyć na dowolne cele to: kredyt gotówkowy, kredyt odnawialny w rachunku osobistym oraz karta kredytowa.

Kredyt gotówkowy jest udzielany na dowolny cel i może wynosić od kilkuset złotych do kilkudziesięciu, a nawet kilkuset tysięcy złotych. Termin jego spłaty sięga najczęściej od kilku miesięcy do około 8-10 lat. W tym wypadku, środki z kredytu trafiają na nasze konto od razu w całości, spłacamy go natomiast w ramach comiesięcznych rat. To właśnie po niego sięgamy najczęściej, gdy potrzebujemy większej ilości dodatkowej gotówki, a przy tym chcemy mieć sporo czasu na jej zwrot.

Kredyt odnawialny w rachunku osobistym to na stałe podpięta do naszego konta gotówka – w  wysokości od kilku do kilkunastu tysięcy złotych. Polega on na tym, że gdy skończą się nam środki na rachunku bankowym, automatycznie zaczynamy korzystać z pieniędzy banku. Powstałe zadłużenie spłaca się samoczynnie, wraz z każdym kolejnym wpływem na nasze konto. Tego typu kredyt to rozwiązanie wygodne i praktyczne, ale sprawdzające się wyłącznie w kontekście stosunkowo niewielkich „pożyczek”, zaciąganych na krótki czas.

Karta kredytowa, podobnie jak kredyt w koncie, pozwala nam swobodnie zadłużać się do udostępnionej przez bank kwoty – która zależy od naszej zdolności kredytowej i szczegółów oferty danej instytucji. Produkt ten ma jednak tę przewagę, że daje możliwość korzystania z tzw. grace period, czyli trwającego 50-kilka dni okresu bezodsetkowego; jeśli zwracamy środki przed jego upływem, nie płacimy żadnych odsetek.

Kredyty dla osób prywatnych na konkretny cel: ratalny, samochodowy, hipoteczny

Do grona najpopularniejszych kredytów dla klientów indywidualnych zaliczamy również kredyty ratalne. Pojawiają się one w kontekście tzw. zakupów na raty i pozwalają nabyć między innymi sprzęt elektroniczny oraz AGD/RTV, meble, samochód czy inne artykuły gospodarstwa domowego. Niekiedy raty wynoszą prawdziwe „0 procent” i to właśnie przede wszystkim na takie oferty warto zwrócić uwagę. W przypadku kredytów ratalnych, wszelkie formalności kredytowe załatwiamy w sklepie, w którym kupujemy towar.

W ofercie banków znajdziemy też nieco mniej popularne w warunkach polskich kredyty samochodowe. Jak sama nazwa wskazuje, za ich pomocą możemy sfinansować zakup pojazdu, nowego lub używanego. Tym pojazdem może być nie tylko samochód, ale i – w zależności od oferty banku – motocykl, skuter, przyczepa campingowa lub nawet łódź motorowa. Kredyt samochodowy jest nieco niżej oprocentowany niż kredyt gotówkowy, ale powinniśmy pamiętać o towarzyszących mu dodatkowych obostrzeniach: pojazd musi mieć wykupioną polisę AC, a przy tym nie możemy go sprzedać przed całkowitą spłatą kredytu.

Kredyt hipoteczny to chyba najlepiej znany i wzbudzający najwięcej emocji produkt kredytowy. Dzięki niemu, możemy sfinansować między innymi zakup mieszkania bądź działki, czy też budowę lub rozbudowę domu. Ponieważ w jego przypadku zabezpieczenie stanowi hipoteka na nieruchomości, bank „wynagradza” nas bardzo niskim oprocentowaniem kredytu; gdy tylko z jakiegoś powodu przestaniemy spłacać zobowiązanie, może on sprzedać nieruchomość i odzyskać pożyczone pieniądze. Choć formalności i procedury związane z takim kredytem są skomplikowane i czasochłonne, zdecydowanie warto przez nie przebrnąć – to najtańszy sposób na sfinansowanie celu mieszkaniowego w razie braku wystarczającej ilości własnych środków.

Kredyt konsolidacyjny – z myślą o osobach zadłużonych

Przykładem specyficznego kredytu celowego jest kredyt konsolidacyjny, którego udziela się osobom spłacającym już jakieś zobowiązania finansowe. Jego istota polega na tym, że kilka rat płaconych w różnych terminach różnym instytucjom zamieniamy na jedną płaconą w jednym banku. Jego zaciągnięcie skutkuje tym, że nasz nowy kredytodawca spłaci jednorazowo wszystkie posiadane przez nas produkty kredytowe i pożyczkowe, a przy tym wydłuży okres spłaty zadłużenia. W ten sposób zyskujemy nie tylko oczywistą wygodę, ale również możliwość odciążenia swojego domowego budżetu – nowe raty będą niższe, niż łączna kwota jaką co miesiąc płaciliśmy różnym wierzycielom.

Pamiętajmy jednak, że konsolidacją zwykle nie można objąć niektórych typów zobowiązań (np. pożyczek chwilówek), czy też zbyt dużej liczby różnych długów. Nie zapominajmy też, że choć pozwala ona znacząco obniżyć miesięczne obciążenie z tytułu spłat rat kredytów, to jednak w ostatecznym rozrachunku skorzystanie z niej nie musi okazać się opłacalne. Atrakcyjność takiego rozwiązania zależy od szczegółów danej oferty, oprocentowania naszych dotychczasowych zobowiązań, jak również nowego oprocentowania zaproponowanego przez bank.

Kredyty z preferencyjnymi warunkami spłaty

W ofercie kredytów dla osób prywatnych znajdziemy też produkty finansowe udostępniane na warunkach korzystniejszych niż rynkowe – kierowane do określonych grup klientów z przeznaczeniem na dowolne lub konkretne cele. Przykładem takiego produktu jest kredyt studencki, z którego może skorzystać każdy student lub doktorant, niezależnie od tego na jakiej studiuje uczelni. Taki kredyt jest wypłacany w dziesięciu transzach w trakcie trwania roku akademickiego, przez cały okres studiowania. Dzięki dopłatom z budżetu państwa jest bardzo nisko oprocentowany, a na dodatek jego spłata rozpoczyna się dopiero dwa lata po zakończeniu studiów.

Przykładami kredytów preferencyjnych są również na przykład kredyty dla młodych na zakup mieszkania czy kredyty dla rolników na modernizację gospodarstwa. Tego typu produkty wiążą się z koniecznością spełnienia określonych warunków i najczęściej mają stymulować  określone sektory gospodarki, na przykład właśnie budownictwo mieszkalne lub rolnictwo. Ich atrakcyjność polega przede wszystkim na niskim oprocentowaniu, choć może również dotyczyć harmonogramu spłaty czy wnoszonych zabezpieczeń.

Co jeszcze warto wiedzieć?

Jak widać, jako osoby prywatne możemy korzystać z wielu różnych rodzajów kredytów bankowych. Niektóre z nich dobrze sprawdzają się w kontekście finansowania bieżących wydatków, inne – zakupów sprzętu gospodarstwa domowego i finansowania wakacyjnych wyjazdów, a jeszcze inne – kosztownych przedsięwzięć, takich jak zakup mieszkania. W ofercie banków znajdziemy też produkty ułatwiające poradzenie sobie z nadmiernym zadłużeniem, jak również niskooprocentowane kredyty preferencyjne, z których możemy skorzystać w określonych sytuacjach. By wybrać najdogodniejsze dla siebie rozwiązanie, zawsze powinniśmy w pierwszej kolejności zastanowić się, w jakim celu, jaką kwotę i na jak długo chcielibyśmy pożyczyć. Później pozostaje już tylko wybór oferty, która będzie najlepszą w danej kategorii produktów kredytowych.

  
Radosław Michaś – Specjalista ds. Kredytów, Leasingów i Funduszy Europejskich – Bankowość Firmowa.PL