Na pewno wielu z moich czytelników spotkało się z terminem „tajemnica bankowa” i prawdopodobnie zastanawiali się kogo i jakie kwestie ona obejmuje. Dlatego też postanowiłem w tym artykule skupić się na tej dość ważnej kwestii.

 

Tajemnica bankowa – definicja

 

Jak wiele innych sfer naszego życia, tak i kwestie związane z finansami są dość delikatne i zazwyczaj wolimy je zachować dla siebie. Często też może być tak, że wyjawienie ważnych dla nas treści mogłoby zmniejszyć nasze poczucie bezpieczeństwa i komfortu. Dlatego też w prawie polskim pojawia się termin „tajemnicy bankowej”. Został on zdefiniowany w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 roku i stanowi o swoistym obowiązku banków do zachowania określonych informacji o swoich klientach na wyłączność. Ujawnienie takich informacji wymaga zgody zainteresowanych lub może się wiązać z pewnymi wyjątkowymi okolicznościami.

 

Czego tajemnica bankowa strzeże?

 

Głównym celem tajemnicy bankowej jest ochrona wszelkich informacji dotyczących czynności bankowych klienta, np. udzielania kredytu, prowadzenia rachunku bankowego czy przeprowadzania rozliczeń finansowych.

Tajemnica bankowa obejmuje także wszelkie informacje, którymi klient dzieli się z pracownikami banku już w trakcie negocjacji czy zawierania i realizowania umów.

Prawo chroni klienta bankowego i to ów klient jest dysponentem wszystkich informacji objętych tajemnicą. Bez znaczenia jest fakt, czy klientem jest osoba fizyczna, prawna czy jednostka organizacyjna, która nie posiada osobowości prawnej. Jeżeli osoba ta zechce ujawnić informacje podlegające ochronie, to nie ma ku temu żadnych przeciwwskazań. Może też za pomocą pisemnego pełnomocnictwa upoważnić bank do przekazania konkretnych informacji osobom trzecim.

 

Kogo obowiązuje tajemnica bankowa?

 

Zgodnie z przepisami obowiązek dochowania tajemnicy bankowej posiada bank jako instytucja, jego wszyscy pracownicy oraz osoby, za których pośrednictwem bank realizuje wszystkie swoje czynności bankowe. Pośrednicy kredytowi oraz agencje bankowe, które są prowadzone przez przedsiębiorców, którym bank powierzył wykonywanie czynności bankowych na podstawie umowy outsourcingowej, zobowiązani są do zachowania tajemnicy bankowej.

Jako czynności bankowe uważane są wszelkie czynności faktyczne i prawne, czyli wszystkie usługi, które świadczy bank zgodnie z prawem bankowym.



Kiedy zaczyna obowiązywać?

 

Tajemnica bankowa obowiązuje pracowników banku już w chwili, gdy klient rozpoczyna negocjacje na temat umowy, którą zamierza z bankiem podpisać.

Obowiązuje ona też w sytuacji, kiedy klient przystąpił do negocjacji, ale nie podpisał ostatecznie z bankiem żadnej umowy.

Również zakończenie umowy między klientem a bankiem nie zwalnia jego pracowników do odejścia od obowiązku.

Pracownik banku powinien zachować w tajemnicy wszelkie informacje, którymi podzielił się klient, nawet wówczas, kiedy jego własna umowa z bankiem zostanie rozwiązana i przestanie on być jego pracownikiem.

 

Za ujawnienie lub rozpowszechnianie danych finansowych klienta bank ponosi odpowiedzialność cywilną, a poszczególne osoby powołane do zachowania tajemnicy bankowej mogą spotkać się też z odpowiedzialnością karną. Sankcją za złamanie tajemnicy obecnie są kary grzywny do 1 miliona zł, a także kara pozbawienia wolności do 3 lat.

 

Kiedy tajemnica bankowa nie obowiązuje?

 

Od każdej reguły są wyjątki. Tak samo dzieje się w przypadku tajemnicy bankowej: nie jest ona bezwzględna i jest szereg sytuacji, w których bank może ujawnić informacje dotyczące naszych czynności bankowych.

Ustawa o tajemnicy bankowej przewiduje dwa rodzaje zwolnień: podmiotowe i przedmiotowe.

Zwolnienia przedmiotowe polegają na tym, że w sytuacjach określonych przez ustawę bank nie ma obowiązku przestrzegania tajemnicy bankowej:

  •  gdy bez ujawnienia informacji objętych tajemnicą nie jest możliwe należyte wykonanie umowy;
  • ujawnienie informacji następuje zawsze, gdy bank powierza przedsiębiorcom stale lub okresowo wykonywanie czynności związanych z czynnościami bankowymi;
  • udzielanie informacji objętych tajemnicą następuje także wobec adwokatów lub radców prawnych, którzy nie są pracownikami banku, a udzielają pomocy prawnej na rzecz banku;
  • udzielenie informacji objętych tajemnicą bankową jest niezbędne do zawarcia i wykonania umów związanych ze zbywaniem wierzytelności przez bank;
  • udzielenie informacji innym bankom czy instytucjom finansowym, które należą do tego samego holdingu finansowego, jest także niezbędne, ponieważ ma na celu przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.

 

Z drugiej strony pojawiają się podmiotowe zwolnienia, które oznaczają tyle, że bank ma prawny obowiązek podzielenia się informacjami z innymi instytucjami, do których, m.in., należą: Komisja Nadzoru Finansowego, inne banki czy instytucje finansowe, sądy, prokuratorzy, Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej, czy Policja. Lista jest bardzo długa.

 

Oczywiście, prawo bankowe określa dokładnie sytuacje i okoliczności, w których tajemnica bankowa może przestać obowiązywać. Bank jednak nie ponosi żadnej odpowiedzialności w związku z ewentualnymi szkodami, które mogą wyniknąć z powodu wykorzystania ich niezgodnie z celem przez wyżej wymienione instytucje czy upoważnione osoby trzecie.